Bitcoin (Again)
บทความของลูกชายลุง เมื่อเด็กๆเรียนหนังสือที่วัด พระสอน ภาษาไทยก็เลยแปลกๆ แต่ก็เอามาลงให้พวกเราอ่าน หวังว่าจะพอเข้าใจกันได้
Quote
หากใครคิดที่จะทำเหมือง bitcoin โดยใส่การ์ดจอสามตัวนั้น คำแนะนำสั้น ๆ ว่าอย่าดีกว่า มีปัญหาความร้อนมาก ไม่ตัวกลางก็ตัวบน ทำให้ต้อง clock down เพื่อให้รอด ไม่คุ้ม แถมหากคำนวนดี ๆ แล้วค่าโสหุ้ยนั้นไม่ต่างกันเท่าไหร่ ระหว่างสองกับสาม เนื่องจากราคา power supply จะกระโดดมากหากจะเอาที่ใหญ่กว่า 700/750 วัตต์ ดังที่คำนวนดังนี้
https://docs.google.com/spreadsheet/ccc?key=0AoWtiS-4xOyFdFppOHhNV2p3cGZ...
อีกอย่างที่ไม่ได้คิดคือ 7990 สองตัว น่าจะใช้ได้ดีหากหาซื้อได้ (ไม่มีใครมีขายเลยตอนนี้ที่ Zeer และ Pantip) ซึ่งต้องใช้ power supply 1000w น่าจะอยู่ สำหรับสินค้า Brand name ชั้นดี หรือคงต้อง 1200w หากจะใช้ของ Powercolor หรือ Asus (500w)
สิ่งที่ไม่ได้คำนวนให้เห็นคือการที่ต้องลดความเร็วเพื่อให้เย็นลง สู้เอาสองทางแล้ว overclock ให้เร็วขึ้นดีกว่า
หากจะเปรียบ bitcoin เป็นอุตสหกรรมรถยนตร์ ตอนแรกนึกว่าจะเป็นเหมือนผู้ผลิดรถยนต์ ตอนแรกนึกว่าเหมือนโรงงานผลิตที่ระยอง มีอุปกรณ์เข้าแล้วเติมเวลาและพลังงาน แล้วมี coin ต่าง ๆ ออกมา แต่เมื่อทำเข้าจริงแล้ว ปัญหาความร้อนนั้นทำให้เหมือนร้านประดับยนต์มากกว่า ไหนจะใส่ล้อแม็ก (ซึ่งจริง ๆ ทำจาก aluminium ไม่ได้ทำจาก magnesium) พร้อมทั้งโหลดเตี้ย แต่งไฟสีประหลาด ๆ ใต้รถ ใส่ spoiler เสี่ยว ๆ
ว่าไปแล้ว ทำเครื่องเองตอนนี้ก็ทำเสี่ยวๆแทบครบเลย ตอนนี้เหมืองตัวหนึ่งมีพัดลมบนตัวหนึ่ง สีดำ 20cm ตัวหนึ่งมีไฟน้ำเงิน มีพัดลม 20 cm ข้างไฟน้ำเงิน (เดิมแดง แต่ทนไม่ได้ไปหาซื้อสีน้ำเงินมาแทน) มีพัดลมล่างสีส้มไฟแดง 12 cm พัดลมหน้า 23cm ไฟน้ำเงิน ดูแล้วพร้อมไปตั้งที่งานวัดบ้านนอกได้เลย พัดลมล่างและพัดลมข้างสำคัญมากสำหรับการระบายความร้อนการ์ดจอ เพราะการออกแบบตัวถังสมัยก่อนส่วนใหญ่จะเน้นการระบายความร้อน CPU ไม่ใช่ GPU
อีกเครื่องหนึ่งดูข้างนอกพอได้ (พัดลมเขียวเหมือนกันหมด) แต่ภายในต้องยึดพัดลมด้วย cable tie ไว้ช่วยเป่าลมจากด้านหน้า
สรุปแล้ว ไม่สนุก ไม่รู้ว่าจะ hang เมื่อไหร่ (ณ ความร้อนราว 96-97) ทำให้อดหลับอดนอนคอยเป็นห่วง
อย่างไรก็ตาม ขอตอบคำถามพื้นฐานที่ลืมตอบไปในการเขียนคราวก่อน ๆ
มีคนถามว่าทำไมทำเหมืองด้วยการ์ดจอ ทำไมไม่ใช้ ASIC (application-specific IC) ที่เร็วกว่ามาก คำตอบก็คือ ซื้อได้ก็ซื้อไปเถิด วันหนึ่งการที่มี asic จำนวนมาก จะทำให้การทำเหมืองด้วย GPU ไม่คุ้ม แต่หากคำนวนแล้วตอนนี้ วันนั้นยังมาไม่ถึง สิ่งที่เกิดขึ้นคือ บริษัทอย่าง butterfly labs ก็ยั่วคนไปเรื่อย ๆ รับเงิน pre-order ไปเรื่อย ๆ แล้วตอนนี้ราว 10 เดือนแล้วยังไม่ส่งของ คนเราสามารถท้องแล้วมีลูกได้ในเวลาที่รอ แต่ตอนนี้คนที่สั่งซื้อของจาก butterfly labs ก็ไม่รู้ว่าจะต้องรออีกนานเท่าไหร่ สู้ทำในสิ่งที่มีขายตอนนี้ไม่ดีกว่าหรือ เช่นเดียวกันสำหรับ FPGA ตอนนี้ Ztex รับคำสั่ง จ่ายเงินมัดจำก่อน แต่ต้องรอ 12 สับดาห์ ในเวลา 12 สับดาห์นั้นการ์ด Radeon 7970 จะคืนทุนตัวการ์ด (ไม่รวมโสหุ้ยเครื่องคอม) ไปแล้ว คำนวนเย็นวันจันทร์ ที่ http://www.alloscomp.com/bitcoin/calculator ความเร็วราว 630 mhash/sec จะได้ ณ อัตราแลกเปลี่ยน (ที่ต่ำมาก btc ละ $139) วันนี้ เดือนละ $149 หรือราว 4370 บาท ราคาการ์ดนั้น (หากหาซื้อได้) ก็ราว 13,500 บาท Asic และ FPGA นั้นดีกว่า ไม่เถียง แต่ผมถือคติว่านกในมือหนึ่งตัวมีค่าดุจสองตัวในพุ่มไม้
การจะเล่น bitcoin นั้นหากจะเล่นเป็นระบบเขียวแดงธรรรมดา ๆ ก็ไม่ต้องทำเหมือง สามารถเอาเงินเข้าไปซื้อได้เลย มี dealer ในไทยที่คิดอัตราแลกเปลี่ยนโหดมาก ๆ หลายเจ้า เช่น bahtcoin.com หรือ bitcoin.in.th ซึ่งสามารถทำได้ง่าย ๆ หรือหากจะมีเงินเหรียญสหรัฐฯ ยูโร หรือ ปอนด์อังกฤษ ก็สามารถไปเล่นที่ตลาดที่ใหญ่ที่สุดคือ MtGox.com ได้ นอกจากนั้นมีตลาดเล็ก ๆ ที่พอจะอยู่มานาน (โอกาสที่จะชิ่งเอาเงินเราและ btc เราหนีไปน้อยหน่อย) เช่น btc-e.com vircurex.com และ bitstamp.com เป็นต้น ที่ใช้อยู่เป็นหลักคือ btc-e.com เพราะชุมชนที่นั่นฮามาก เวลา MtGox ล่มแล้วมีการต่อกลอนล้อเลียนกันขำกลิ้งเป็นประจำ (ไม่ใช่เหตุผลที่ดีเท่าไหร่แต่ก็เพลินดี ไม่เบื่อกับการดูตัวเลขที่วิ่ง)
ที่ btc-e นั้นสามารถเอาเงินสดเข้าออกได้โดยใช้ผู้ทำ payment ชื่อ okpay.com เราสามารถโอนเงินเข้าบัญชี okpay แล้วจากนั้นก็โอนเข้า btc-e ได้ และขาออกก็เช่นกัน โดยเขาจะมี debit card ให้หากอยากได้ไว้กด ATM ในประเทศไหนก็ได้ OKPay นั้นอยู่หมู่เกาะ British Virgin Islands คงใกล้ ๆ กับ Ample Rich และ Winmark มั้ง ดังนั้นมั่น่ใจได้ เพราะแม้แต่พี่ชายนายก ยังใช้บริการตั้งบริษัทในเกาะฟอกเงินอย่างนี้เลย (พูดอีกนัยหนึ่งคือธนาคารใหญ่ในประเทศตะวันตกไม่เล่นด้วย เพราะฉะนั้นต้องมีความเสี่ยงหน่อย) ทุกครั้งที่โอนก็มีการโดนค่าใช้จ่ายยึบยับ (ตามสูตร) ทำให้สงสัยว่าการแลกเป็นทองคำเลยจะง่ายกว่าหรือเปล่า ทั้งนี้มีกลุ่ม Mafia ชาว Russia ในพัทยา รับซื้อขาย Bitcoin กับทองคำหากมีใครสนใจเช่นนั้น
เคยโอน Terracoin เข้าไปยัง btc-e เพื่อเปลี่ยน trc เป็น btc ใช้เวลาในการโอนจากกระเป๋าตังเราไปที่ btc-e ราว 45 นาที เมื่อเปลี่ยนก็เหมือน day trade ทั่วไป ก็จะโดนค่า commission 0.2% ต่ำสุด 0.001 btc และเมื่อถอน btc ออกจะโดนค่าโอน 0.01 btc ต่อครั้ง ก็ต้องจ่ายไป การเก็บเงินหรือ coin ไว้กับพวก broker พวกนี้มีความเสี่ยงสูงต่อการโดนขโมย หรือการปิดบริษัทหนี มีบทความหนึ่งเสนองานวิจัย http://arstechnica.com/business/2013/04/study-45-percent-of-bitcoin-exch... บอกว่าอายุโดยเฉลี่ยยของ exchange นั้น 45% จะปิดประตูหนีไปพร้อมเงิน ดังนั้นต้องระวังและการใช้เจ้าใหญ่ ๆ เช่น MtGox หรือ btc-e นั้นน่าจะโอกาสโดนปิดหนีน้อยกว่าเจ้าในไทย
ส่วนคำถามทางด้านการ configure ไว้ให้เปิดห้องกระทู้เรื่อง bitcoin ก่อนดีกว่า จะได้แชร์ไฟล์ต่าง ๆ เช่น cgminer.conf ที่ใช้จริง แล้วอธิบายว่าทำไมถึงตั้งเช่นนั้น แต่แนะนำสั้น ๆ มือใหม่ใช้ guiminer ไปเถิด ง่ายที่สุด cgminer นั้นใช้เมื่อเริ่ม clock ขึ้น สามารถตั้งค่าเช่น –gpu-engine 800-1050 และ –auto-gpu ได้ ทำให้ cgminer นั้นปรับความเร็วการ์ดขึ้นลงเองเพื่อไม่ให้ร้อนเกิน และสามารถตั้ง server หลายตัวด้วยคำสั่ง –o หลาย ๆ ครั้ง เพื่อให้ failover หาก server หนึ่งล่ม (เกิดบ่อยกว่าทีคิด) การตั้งค่า cgminer นั้นทำได้สามทางหลัก ๆ คือ จาก command line จากการแก้ cgminer.conf และจากการใช้ menu ในตัว cgminer เอง (แล้ว save ลง cgminer.conf) หวังว่านี่เป็นการตอบคำถามตรงนี้
สุดท้ายฝาก youtube ไว้ให้ดูสำหรับผู้เชี่ยวชาญที่บอกว่า bitcoin ไม่ควรลงทุน (ฟังแล้วเพลินดี)
http://www.youtube.com/watch?v=DoK8HXMSsNg
Unquote
Comments
ปัญหาที่ใหญ่กว่า
Wed, 01/05/2013 - 19:12คือ skimming หรือการแอบตัดส่วนแบ่งออกไปสำหรับ pool เล็ก ๆ เคยเปิดเครื่องสองเครื่องคู่กัน อันหนึ่งกับ coinotron อีกตัวหนึ่งกับ ltc.nushor.net (ทำ LTC) สงสัยอย่างหนักว่า Nushor แอบ... เออ ขี้เหนียว ไม่รู้ว่าโกงหรือว่าเป็นแค่ potocol ที่ต่างกันแต่อย่างไรก็ตามก็เลิกใช้ไป
ตอนนี้ผมใช้ โปรแกรม p2pool สำหรับ BTC (+NMC, +IXC + DVC), LTC และ TRC ส่วน FRC, FTC และ NVC ใช้ p2pool.org (ซึ่งเป็นคนละเรื่องเดียวกันกับโปรแกรม p2pool หบาย pool มี BTC+NMC แต่ส่วนใหญ่จะเก็บ IXC และ DVC ไว้เอง (วันนี้ยังไม่ค่อยมีค่าแต่วันหน้าก็ไม่แน่)
อย่างไรก็ตามหากใช้ pool ปกติอีกอย่างที่สำคัญขึ้นทุกวันที่ต้องดูคือ transaction fee ว่าแบ่งให้ miner หรือว่าเจ้ามือเก็บเอง ยิ่งคน trade มาก tx fee ยิ่งมาก บ่อยครั้งเป็น block btc ที่มี tx fee เกิน 1 btc แล้วสมัยนี้
ขอแชร์ประสบการณ์อันน้อยนิดไม่
Thu, 02/05/2013 - 18:41ขอแชร์ประสบการณ์อันน้อยนิดไม่กี่วันที่ขุดครับ การเลือกผลตอบแทนในการขุดของแต่ละpool สำคัญมากครับ ตัวอย่างเช่น ถ้าเลือกpoolที่มีการแบ่งผลประโยชน์เป็นแบบ score จะมี factor เรื่องเวลาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย สมมุติว่าเครื่องขุดเรามีกำลังโดยคาดว่าถ้าpool ขุดBlockได้น่าจะได้ส่วนแบ่งประมาณ 0.2 BTC แต่ถ้าเลือกแบบScore ถ้าจังหวะที่pool เราขุดประกอบBlockได้ เครื่องขุดเราดันไม่ได้ONLINEก็อาจจะทำให้ส่วนแบ่งที่poolแบ่งให้เราเหลือแต่ 0.01btc แต่ถ้าเราได้onlineในจังหวะที่poolขุดblockเราก็อาจได้0.2btcหรือมากกว่าครับ.... (โดนมากับตัวเปิดขุดมา2วันpoolยังขุดไม่ได้ซักblockพอปิดคอมเอาไปซ่อมพัดลมแค่2ชั่วโมงกลับมาpoolดันขุดBlockได้ เจ็บใจมักๆ)
-ฝากถามนิดหนึ่งครับพอมีใครจะทราบบ้างไหมครับ เห็นบางpoolบอกว่ามี PAY Tx Reward คืออะไรครับ....?
ขอบคุณ คุณลุงที่แนะนำเรื่อง
Wed, 01/05/2013 - 16:39ขอบคุณ คุณลุงที่แนะนำเรื่อง Bitcoin ครับ ตอนนี้ก็ได้สร้าง Mining Rig ตามบทความที่แล้วของคุณลุง แต่ใช้ 7950x2 ครับ ล่าสุดเสถียรที่ 1.1 GH/s ครับ แต่ไม่รู้ว่าจะกินไฟมากแค่ไหน
Do the math
Wed, 01/05/2013 - 19:164 Baht (actually 3.9) a unit. Each unit is 1 kilowatt. If it hasn't been clocked up, a 7950 should peak at under 200w.
0.2 (kw) x 4 x 24 (hours a day) = 19.2 Baht/day for each card (not including the main CPU/Mobo which should be nearly idle).
Clocking down memory should help reduce electricity consumption further and BTC mining doesn't need fast memory at all. I set my memclocks to 400 MHz.
ขอบคุณค่ะ
Wed, 01/05/2013 - 18:53ขอบคุณค่ะ เขียนเรื่องยากยากได้เข้าใจง่ายและชัดเจนมากค่ะ
สงสัยอยู่อย่างครับ
Wed, 01/05/2013 - 23:251.สงสัยอยู่อย่างครับ ว่าถ้าเราOverclock โดยไม่ได้ปรับเพิ่มไฟ(Volt) ปรับเพิ่มแต่ core clock แล้วการ์ดจอเราจะกินไฟ(Watt)เพิ่มหรือเปล่า หรือว่ากินไฟเท่าเดิมครับสำหรับ FULL LOAD....?
2.พวกเครื่องขุดทรงพลังพวก asic ก็สามารถขุดlitecoin ได้ทรงพลังเหมือนขุดbitcoinหรือเปล่าครับ แล้วตลาดต่างประเทศตอนนี้ระหว่างbitcoin กับ litecoin อย่างไหนถูกยอมรับมากกว่ากันครับ
3.ตอนนี้ค่าความยากในการขุดขึ้นเป็น10076292.8834 แล้วครับขึ้นเร็วมักๆๆ พอจะคำนวณได้ไหมครับว่าด้วยอัตราเร่งในการขุดที่ยากขึ้นแบบนี้เรื่อยๆถ้า ณ.rateราคาbitcoin ตอนนี้ อีกกี่เดือน จะไม่คุ้มกับค่าไฟครับ.....?
:)
Wed, 01/05/2013 - 23:391) Yes (กินไฟมากขึ้นหาก overclock โดยไม่ overvolt) แต่จริง ๆ แล้วจะกินไฟมากกว่าในส่วน memory เมื่อทำ LTC เห็นว่าการ์ดหนึ่งราว 305w
2) No (ยังไม่มี ASIC ทำ scrypt ได้) และ BTC ใช้ง่ายกว่า LTC ใช้ได้บ้าง coin อื่น ๆ แทบหาท่ใช้ไม่ได้เลย
3) คำนวนอย่างนั้นไม่ได้ เพราะต้องดูอัตราแลกเปลี่ยนด้วย เมื่อราวเดือนครึ่งที่แล้วแม้ว่า difficulty จะน้อยกว่านี้เยอะยังขาดทุนเพราะ BTC ละประมาณ $40 คำตอบคือไม่รู้ (แต่มีใครแถวนี้บอกว่าน่าจะขึ้นถึง.... เอ้ บอกราคาเป้าได้หรือเปล่า หรือว่า กลต จะเล่นงาน
หากไม่มั่นใจ LTC / TRC ฯลฯ
Wed, 01/05/2013 - 23:44ก็สามารถผลิดแล้วเปลี่ยนเป็น BTC วันต่อวัน ตอนที่ผมผลิด TRC เยอะ ๆ ก็ไปตั้งขายที่ btc-e.com ราคาไม่สนเท่าไหร่ ขายที่ market ถือว่าเป็นการผลิด BTC ที่ประสิทธิภาพสูงกว่าการผลิด BTC เสียเอง
ขอบคุณครับ
Thu, 02/05/2013 - 07:05ขอบคุณครับ
เห็นมีหลายท่านแนะนำให้ขุดlite
Fri, 03/05/2013 - 09:02สอบถามอีกเรื่องครับ
1.เห็นมีหลายท่านแนะนำให้ขุดlitecoin มาแทนแล้วค่อยมาเป็นเป็นbitcoinที่หลัง อยากทราบว่า เวลาจะเปลี่ยนเป็นbitcoin จะต้องทำอย่างไรครับ อีกอย่างมีTRCอีกตัว ขุดตัวไหนมาเปลี่ยนเป็นbitcoin ดีกว่ากันครับ
2. ขุดlitecoin เครื่องขุดจะใช้ไฟมากขึ้นพอควรในการขุด ในส่วนที่ค่าไฟเพิ่มขึ้นก็ยังคุ้มค่าอยู่ใช่ไหมครับในการขุดเอาlitecoin มาเปลี่ยนเป็น bitcoin...?
3. ตัวขุดผมความเร็วประมาณ1.5Ghash/s ถ้าอยากลองขุดด้วยตัวเครื่องเองไม่Pool ต้องทำอย่างไรครับ(เผื่อฟลุกเปิดซักเดือนได้มา1block ก็25BTC $$)
Pages